In de literatuur wordt CPO als volgt gedefinieerd:

CPO is een instrument, waarin een groep van (woon)consumenten, georganiseerd als rechtspersoon zonder winstoogmerk, de volledige juridische zeggenschap heeft over en verantwoordelijkheid draagt voor het gebruik van de grond, het ontwerp en de bouw van de woningen’. (Bron: VROM 2006)

Vanaf de jaren ’90 is het woningbouwinstrument CPO steeds meer onder de aandacht gekomen. Bewoners eisen steeds meer zeggenschap en keuzevrijheid in de planning en bouw van de eigen woning. Nederland kenmerkt zich door een bouwcultuur die gedomineerd wordt door woningbouw, gerealiseerd door projectontwikkelaars en woningbouwcorporaties.
Particuliere initiatieven krijgen weinig kans, omdat er gebrek aan kennis is bij de burger en omdat particulieren erg moeilijk aan bouwkavels kunnen komen. In het huidige overheidsbeleid wordt in de rijksnota “mensen, wensen en wonen”: het instrument CPO uitdrukkelijk genoemd. Er moet meer ruimte komen voor particulier opdrachtgeverschap.

Voordelen CPO

• Bewoners direct betrokken bij de ontwikkeling van de eigen woning en woonomgeving en hebben zeggenschap, uiteraard met randvoorwaarden.
• Het stimuleren van een gedifferentieerd woningbestand.
• Als bewoners eigen invulling (leefstijl) geven aan de realisatie van de woning ontstaat er verschil in prijs, woningtype, grootte en uitrusting.
• Toekomstige bewoners kunnen mogelijke belangen onderling met elkaar afstemmen (voorkomen overlast.
• D.m.v. CPO kunnen bijzondere panden herbestemd worden zodat beeldbepalende panden niet gesloopt hoeven te worden, maar door herbestemming een woonfunctie krijgen.
• Betaalbare koopwoningen beschikbaar voor groepen bewoners (vaak starters) die voorheen financieel niet in staat waren om een koopwoning te kunnen financieren.
• Het stimuleren van keuzevrijheid (consumentenvrijheid) en het bouwen voor specifieke doelgroepen (senioren, lager begaafden, starters etc.)
• Het bevorderen van de sociale cohesie in de buurt.
• Door vroegtijdig samen te werken leren buren en bewoners elkaar kennen.

Nadelen CPO

• Over het algemeen is de consument een leek op het gebied van projectontwikkeling.
• Er gaat veel meer tijd in zitten dan dat mensen zich bewust zijn. I.v.m. vergaderingen met samengestelde groepjes.  (architectcommissie, bouwcommissie, groencommissie etc.)
• Als de eindgebruiker het niet eens kan worden met andere eindgebruikers kan het traject zich vertragen.
• Aannemers, architecten, etc. kunnen profiteren van onwetendheid van eindgebruikers.
• Zonder begeleiding de financiële risico’s en consequenties voor iedere deelnemer.
• Doordat het zoveel energie kost bij de eindgebruikers komen er nu nog weinig projecten van de grond.

Met een gedegen onderzoek door Sebastiaan Vriend zijn alle positieve en negatieve punten tegen elkaar afgewogen. Collectief particulier opdrachtgeverschap wordt nog steeds gezien als een zeer positieve manier van bouwen. Met begeleiding van Piet Swart Vastgoed kunnen we een gezamelijk initiatief  tot een mooi eindresultaat brengen.